czwartek, 8 sierpnia 2019

XX. Czempionat Rosji Koni Achał-tekińskich - 04.08.2019

W ostatnią niedzielę, 4 sierpnia, przy pięknej pogodzie, tor wyścigowy w Piatigorsku ugościł 39 koni, które miały powalczyć o tytuły najpiękniejszych na jubileuszowym, bo XX. Czempionacie Rosji Koni Achał-Tekińskich.

W oczekiwaniu na tytuły...
fot. A. Avramenko

Konie rywalizowały ze sobą w czterech klasach: klaczy dwuletnich, ogierów dwuletnich, klaczy trzyletnich i starszych oraz ogierów trzyletnich i starszych. Najliczniejszy był ring dwulatek, który zgromadził 13 klaczek, 11-tu uczestników miała klasa ogierów starszych, 10-ciu - ogierów młodszych, a najsłabiej obsadzona była kategoria klaczy starszych, bo liczyła sobie zaledwie 5 uczestniczek. Pod względem hodowców, najliczniej był reprezentowany Stawropolski Konny Zawod, który miał 13-tu swoich przedstawicieli, co stanowi 1/3 całej czempionatowej stawki! 9 koni pochodziło ze stadniny im. Naiba Idrisa, a 4 - ze stadniny Shakh Teke. Konie były oceniane przez trzyosobową komisję, w składzie: Tatiana Ryabova, Nadiezhda Abramova oraz Nadiezhda Tarasova. Oceniano typ, eksterier (głowa i szyja, kłoda, nogi) oraz ruch.

Dekoracja Pelvana Khan,
fot. A. Avramenko

Spośród 13-tu dwuletnich klaczy najlepsza okazała się - niepobita także na torze wyścigowym - kara Osnova, córka Piastra i wnuczka Murgaba. Rodowód tej klaczy przyprawia o zawrót głowy. Pochodzi po jednym z najlepszych reproduktorów ostatnich lat oraz z doskonałej linii żeńskiej, która obfitowała w konie zwyciężające na pokazach i w prestiżowych gonitwach.

Osnova 2017 (Piastr - Osanka po Murgab), hod. i wł. SKZ,
fot. A. Avramenko

Matką Osnovy jest 9-letnia Osanka, która dochowała się trzech źrebiąt, w tym doskonałego og. Obereg (również po Piastrze) - trzylatka mającego na koncie 8 startów i 8 zwycięstw (w tym Derby). Ogólna punktacja Osnovy to 86,35 pkt., co jest drugim wynikiem na całym Czempionacie. Otrzymała także najwyższe noty za ruch - 25,50 pkt. Postanowiłam bliżej przyjrzeć się nogom koni achał-tekińskich, które nie są ich najmocniejszą stroną - w tym elemencie Osnova uzyskała 23,6 pkt. - co jest czwartym rezultatem w jej klasie. Klacz została wyhodowana przez Alexandra Klimuka i pozostaje własnością stadniny stawropolskiej.

Gakiya 2017 (Orazserdar - Gitana po Pirakhmed), hod. i wł. SKZ,
fot. A. Avramenko

Tuż za Osnovą, uplasowała się jej stajenna koleżanka Gakiya. Ta ciemno-siwa klacz jest jednym z nielicznych źrebiąt po ogierze Orazserdar, Czempionie Rosji z 2015 roku. Ekstremalnie egzotyczny i typowy, o urodzie niemal mitycznego stworzenia, kary ogier jako czterolatek został sprzedany do Chin, zapewne za ogromną kwotę. Przed sprzedażą, jego hodowca Alexandr Klimuk, postanowił jednak użyć go na kilku klaczach i w 2017 roku urodziła się siódemka jego potomstwa. Zostało też pobrane i zamrożone nasienie Orazserdara, być może więc, doczekamy się jeszcze jakichś koni po nim. A wracając do głównej bohaterki, to strona żeńska rodowodu Gakii, również prezentuje się imponująco, gdyż klacz pochodzi od sprawdzonej i długoletniej matki hodowlanej, kl. Gitana. Siwa córka Pirakhmeda i Geishy, Młodzieżowa Wiceczempionka Rosji 2008, w swojej karierze hodowlanej daje same córki, z których większość została wcielona do stawropolskiego stada matek. Łączna nota Gakii była identyczna jak w przypadku Osnovy, ale o jej drugim miejscu zadecydowały niższe oceny za eksterier. Otrzymała natomiast drugą najwyższą notę pokazu za typ - 37,35 pkt.

Pozitsiya 2017 (Orazserdar - Pallada po Piastr), hod. i wł. SKZ,
fot. A. Avramenko

Trzecią lokatę i tytuł II Młodzieżowej Wiceczempionki Rosji zdobyła kolejna klacz hodowli stawropolskiej, a także druga na tym pokazie córka wspomnianego Orazserdara - nietypowo i spektakularnie umaszczona Pozitsiya. Pozostaje ona w treningu wyścigowym i dotychczas na dwa starty, udało się jej zająć dwa płatne, czwarte miejsca. Matką ciemno-izabelowatej klaczy jest córka Piastra - Pallada, która po udanej karierze wyścigowej została wcielona do stada i doczekała się póki co trzech źrebiąt, z których dwa startują na torze z mniejszymi i większymi sukcesami. Pozitsiya uzyskała łącznie 85,77 pkt., co było jedną z najwyższych ocen na pokazie.

Zdobywczyni piątej lokaty - Nega Geli,
fot. A. Avramenko

Pozostałe miejsca przedstawiają się następująco:

4. GARAM SHAKH 2017 (Bartang - Gaya Shakh), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm / 85,48 pkt. (najwyższa nota pokazu za eksterier i typ: 73,60 pkt. i 37,35 pkt.)
5. NEGA GELI 2017 (Altyn Yulduz Geli - Nizanin Geli), hod. i wł. Geli Studfarm / 84,57 pkt. (najwyższa punktacja za nogi w swojej klasie: 23,9 pkt.)
6. AISEL SHAKH 2017 (Sarmat Shakh - Akylly), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm / 84,45 pkt. 
7. SURGADAR 2017 (Gadarf - Sureya), hod. i wł. Naib Idris Studfarm / 83,75 pkt. (najwyższa punktacja za nogi w swojej klasie: 23,9 pkt.)
8. GAETANA 2017 (Yulduzbek - Ganiya), hod. i wł. SKZ / 82,80 pkt. 
9. MUZA DAG 2017 (Mamai - Asuza), hod. M. M. Aliyev, wł. G. M. Isaev / 82,17 pkt.
10. SANAR 2017 (Agul - Faiza), hod. i wł. Djaparov Studfarm / 81,72 pkt.
11. ANIKAT 2017 (Kalyan - Amanta), hod. i wł. O. A. Starchak / 81,65 pkt.
12. GARPELIYA 2017 (Garayusup - Paloma Dag), hod. i wł. Naib Idris Studfarm / 80,45 pkt.
13. ALZHANGUL 2017 (Mergenbek - Alzhana), hod. i wł. M. S. Urusova / 80,32 pkt.

Klasa ogierów młodszych była trzecią co do liczebności kategorią pokazu. W ringu zaprezentowano 10-ciu kandydatów do tytułu Czempiona Rosji. Zgodnie z przewidywaniami i z dużą przewagą punktową zwyciężył stawropolski Kovshutkhan. Cóż można powiedzieć... Konie takie jak on nie rodzą się co sezon, ten fenomenalny dwulatek ma szansę stać się w przyszłości fundamentalną końską osobowością w rasie achał-tekińskiej.

Kovshutkhan 2017 (Melebirgut - Kesketli po Murgab), hod. i wł. SKZ,
fot. A. Avramenko

Młody ogier o pięknym, ciemno-jelenim, lśniącym umaszczeniu jest synem wybitnego reproduktora Melebirguta (Piastr - Rosinka po Orlan), dającego świetnie biegające potomstwo oraz jednej z najpiękniejszych matek w stadninie Alexandra Klimuka - karej Kesketli (Murgab - Pendjire po Karar). Kovshutkhan posiada więc w swoim rodowodzie najlepszą i najcenniejszą z możliwych krew.

Kovshutkhan w efektownym ruchu,
fot. A. Avramenko

Ogier zgromadził na swoim koncie najwyższą łączną punktację pokazu, bo aż 87,13 pkt. Otrzymał także najwięcej punktów za typ - 38,70 pkt., drugą w kolejności notę za eksterier - 73,30 pkt. oraz za ruch i nogi - po 24,00 pkt.

Djangarai Shakh 2017 (Gedem Shakh - Djanuri Nisa po Aknur), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm,
fot. A. Avramenko

Na drugim miejscu, ze stratą 3,18 pkt. do zwycięzcy, uplasował się jeleniej maści Djangarai Shakh - jak wskazuje przydomek - wychowanek stadniny Shakh Teke. Jest on synem og. Gedem Shakh, debiutującego reproduktora po bardzo dobrym i sprawdzonym w hodowli og. Galaly oraz młodej kl. Djanuri Nisa (Aknur - Djakhan po Ashug), której jest to pierwsze źrebię w karierze. Ogólna nota ogiera to 83,95 pkt.

Mudjakhid 2017 (Milan - Almira po Mikhman), hod. i wł. Djaparov Studfarm,
fot. A. Avramenko

Ostatnie premiowane miejsce zajął gniady Mudjakhid, wyhodowany przez braci Djaparov z Dagestanu. Ich hodowla ukierunkowana jest na konie wyścigowe, z których większość radzi sobie na torze przynajmniej dobrze. Zdobywca tytułu II Młodzieżowego Czempiona Rosji czeka póki co jeszcze na swój pierwszy start, a być może jego kariera rozkwitnie w przyszłym sezonie. Mudjakhid jest ostatnim synem ogiera Milan (Manas - Mesele), który niestety padł w 2016, a wcześniej zdążył zostawić interesującego karego Adila (pełny brat Mudjakhida). Matką naszego bohatera jest Almira (po Mikhman), która w ubiegłym roku dała obiecującego ogierka po Magasie, a więc kolejny wyścigowy prospekt. Mudjakhid ukończył rywalizację z notą 83,80 pkt.

4. KARAMERGEN 2017 (Melebirgut - Melina), hod. i wł. SKZ / 83,37 pkt.
5. BAGOR SHAKH 2017 (Galaly - Bigoim), hod. i wł. Shakh-Teke Studfarm / 83,20 pkt.
6. PORKHAN 2017 (Yulduzbek - Partlama), hod. i wł. SKZ / 83,17 pkt.
7. FLAYER 2017 (Flamingo - Aspartana), hod. i wł. "Lag-Servis+" Studfarm / 83,15 pkt. (najwyższa nota pokazu za nogi 24,2 pkt.)
8. DIGRAF 2017 (Diger Dag - Arafat Gubden), hod, i wł. Naib Idris Studfarm / 82,48 pkt.
9. GURID 2017 (Dok - Gitara), hod. SPK Sektor, wł. D. Kh. Adjiyev / 81,38 pkt.
10. ANDIDJAN 2017 (Adar - Kashira), hod. K. G. Zakariev, wł. M. B. Gadjiyev / 80,98 pkt.

Najsłabiej obsadzony był trzeci ring, czyli klasa klaczy starszych - liczyła sobie bowiem zaledwie 5 uczestniczek. Wszystkie miejsca podzieliły między sobą dwie znane hodowle - Stawropolski Konny Zawod oraz stadnina im. Naiba Idrisa.

Pulkhatyn 2016 (Piastr - Preriya po Djeiran), hod. i wł. SKZ,
fot. A. Avramenko

Pierwsze miejsce zajęła stawropolska Pulkhatyn. Trzyletnia klacz z charakterystycznym, "ludzkim" spojrzeniem to córka wyścigowego reproduktora Piastra oraz kl. Preriya (Djeiran - Paltagul po Gaigysyz). Rywalizację zakończyła z wynikiem 84,23 pkt., który był czwartą najwyższą notą pokazu. Pulkhatyn była także czwarta w ogólnej klasyfikacji za typ rasowy oraz pierwsza (razem z Garam Shakh) pod względem poprawności eksterieru - wyprzedziła nawet rekordzistę Kovshutkhana.

Gaysu 2016 (Garayusup - Gayba po Gench), hod. i wł. Naib Idris Studfarm,
fot. A. Avramenko

Niespełna pół punktu za Pulkhatyn (83,80 pkt.), uplasowała się gniada Gaysu, wyhodowana przez stadninę im. Naiba Idrisa. Podobnie jak jej rywalka, pochodzi z rocznika 2016 i może pochwalić się fenomenalnym rodowodem., który został skonstruowany na bazie krwi stawropolskiej. Ojcem Gaysu jest fenomenalny, kary Garayusup - multiczempion i wybitny reproduktor, który sam jest synem Mangyta - pełnego brata legendarnego Murgaba. Matką gniadej trzylatki jest natomiast jedna z najlepszych i najpiękniejszych córek innego utytułowanego ogiera - Gencha. Mowa o kl. Gayba, która jest jego żywą kopią i prawdziwą perłą w kolekcji klaczy ze stadniny im. Naiba Idrisa. Oprócz tytułu Wiceczempionki Rosji, Gaysu może pochwalić się też drugą najwyższą notą pokazu w kategorii "ruch" - 24,00 pkt. (razem z Kovshutkhanem, Melebatyrem i Sergenchem).

Yalkamysh 2016 (Melebaidak - Yazdursun po Murgab), hod. i wł. SKZ,
fot. A. Avramenko

Trzecie miejsce padło łupem kolejnej stawropolskiej gwiazdy - trzyletniej Yalkamysh (83,43 pkt.). Podobnie jak w przypadku Pulkhatyn i Gaysu, tu również różnice były minimalne, bo od drugiej lokaty dzieliło ją zaledwie 0,37 pkt.! Poziom tej kategorii wiekowej był więc mocno wyrównany. Ta piękna, żeńska klacz, o sylwetce zamkniętej w długich liniach, pochodzi po og. Melebaidak - ojcu bardzo dobrych koni wyścigowych oraz od kl. Yazdursun (Murgab - Yarodja po Orlan), która ma na swoim koncie tytuł Młodzieżowej Czempionki Rosji oraz Czempionki Świata. Sama Yalkamysh łączy nieprzeciętną urodę z dzielnością wyścigową - w swojej karierze startowała 6 razy, z czego dwa razy wygrała (w tym Oaks), dwa razy była druga i dwa razy trzecia.

Dekoracja Pulkhatyn,
fot. A. Avramenko

Kolejne lokaty zajęły:

4. OGULGEREK 2016 (Gench - Ogledje), hod. SKZ, wł. I. G. Kulygin / 83,27 pkt.
5. AZGUL 2016 (Garayusup - Plastika), hod. i wł. Naib Idris Studfarm / 82,83 pkt.

Ostatnia klasa, to druga pod względem liczebności, kategoria ogierów trzyletnich i starszych. O tytuł Czempiona Rosji walczyło ze sobą 11-tu przedstawicieli roczników: 2014, 2015 i 2016. Zwycięzcą, z notą 85,83 pkt., został czteroletni Pelvan Khan. Jego rezultat był trzecim najwyższym wynikiem w ogólnej klasyfikacji. Był też drugi pod względem typu rasowego, zaraz za dwuletnim Kovshutkhanem.

Pelvan Khan 2015 (Alam - Peikam po Alsakar), hod. Yulduz Studfarm, wł. D. E. Zagaynov,
fot. A. Avramenko

Ogier został wyhodowany w stadninie Yulduz i poraża efektownym typem rasowym - zwłaszcza szlachetną głową ozdobioną charakterystycznymi, "smoczymi" oczami. Jest efektem połączenia og. Alam z rzadkiej obecnie linii Everdy Teleke oraz kl. Peikam (Alsakar - Aishat po Koldun), bardzo dobrej i sprawdzonej matki koni wyścigowych. Pelvan Khan również należy do tego grona, bowiem w swojej karierze wystartował już 10 razy, z czego zanotował 2 zwycięstwa, dwa drugie i dwa czwarte miejsca.

Sergench 2016 (Gepard Dag - Sarir po Garayusup), hod. i wł. Naib Idris Studfarm,
fot. A. Avramenko

Drugie miejsce przypadło w udziale gniademu Sergenchowi wyhodowanemu w stadninie im. Naiba Idrisa. Został oceniony na 84,63 pkt., a jego ruch na 24,00 pkt. - co jest drugim najwyższym wynikiem pokazu. Podczas dekoracji niestety wykazał się pewną niesubordynacją i zaprezentował się publiczności w swobodnym ruchu bez prezenterki na głowie, okraszając ten występ serią baranków i bryknięć. :-)

Bonusowy występ Sergencha,
fot. A. Avramenko

Egzotycznej urody Sergench urodził się w 2016 roku i pochodzi po wspaniałych rodzicach. Jego ojcem jest przepiękny Gepard Dag, syn multiczempionów - Gencha oraz Polnoch, a matką - porażająca typem rasowym Sarir, córka Garayusupa i Siringi, a zatem pełna siostra Młodzieżowego Czempiona Świata - Saburbeka. Gepard w ubiegłym roku został sprzedany do Chin, zostawił po sobie w Rosji kilka źrebiąt, a Sergench wydaje się być najlepszym z nich - mam więc nadzieję, że zostanie następcą ojca i dostanie szansę w hodowli.

Melebatyr 2015 (Melebaidak - Magriba po Gench), hod. i wł. SKZ,
fot. A. Avramenko

Zdobywcę trzeciej lokaty - czteroletniego Melebatyra - oddzieliło od drugiego miejsca niecałe pół punktu - zakończył rywalizację z wynikiem 84,20 pkt. Ten efektowny, jeleni ogier może poszczycić się bardzo poprawną budową, która została oceniona na 72,60 pkt., co jest trzecim najlepszym rezultatem czempionatu.

Melebatyr w ruchu, który został mu oceniony na 24 pkt. - jest to drugi najwyższy wynik w ogólnej klasyfikacji za ten element,
fot. A. Avramenko

Patrząc na Melebatyra, uderza w nim podobieństwo do jego słynnego, niestety już nieżyjącego, dziadka Gencha - dwukrotnego Czempiona Świata. Długie linie sylwetki i charakterystyczna głowa o lekko wypukłym profilu - to jego znaki rozpoznawcze, które jak widać przekazuje także w drugim pokoleniu. Melebatyr jest po Melebaidaku, o którym wspominałam jako ojcu świetnych koni wyścigowych. Sam też może pochwalić się bogatą karierą na torze i tę właśnie dzielność przekazał także swemu synowi, który jest od kilku sezonów jednym z najlepiej biegających koni w Piatigorsku. Matką Melebatyra jest przedwcześnie padła Magriba, córka Gencha i Merver, dwukrotna II Wiceczempionka Rosji. Melebatyr jest jej ostatnim i najlepszym potomkiem.

Na dalszych miejscach uplasowali się:

4. GARASELIM 2016 (Garayusup - Sidneya), hod. i wł. Naib Idris Studfarm / 83,97 pkt.
5. SILAMO NAIB 2014 (Sapsan - Makhmara), hod. naib Idris Studfarm, wł. R. M. Rabadanov / 83,82 pkt.
6. KARAKURT 2015 (Gorkhan - Pripyat), hod. K. G. Zakariev, wł. M. B. Gadjiyev / 83,77 pkt.
7. GARATAM 2016 (Garayusup - Korrida), hod. i wł. Naib Idris Studfarm / 83,35 pkt.
8. REI 2016 (Paikend - Redjeli), hod. i wł. SKZ / 82,47 pkt.
9. ART 2015 (Taimaz Akhal - Elgaya), hod. Akhal Studfarm, wł. S. Suravetskiy / 81,92 pkt.
10. EZIZKHAN 2014 (Gench - Garaay), hod. SKZ, wł. L. N. Chaplygina / 81,90 pkt.
11. LUTSEFAL 2016 (Atom - Lalazar), hod. i wł. I. I. Grishina / 80,27 pkt.

Spoglądając w rodowody prezentowanych koni nasuwa się wniosek, że nie ma dominacji jakiegoś jednego konkretnego reproduktora. Zarówno pod względem ojców, jak i w mniejszym stopniu w przypadku linii męskich, występuje pewne zróżnicowanie, co dla tak hermetycznej puli genów, jest wręcz zbawienne. Obserwujemy także występowanie przedstawicieli linii nie tyle rzadkich, co nawet wygasających. Istnieje zatem nadzieja, że cenne i nie tak wyeksploatowane geny nie znikną z populacji koni achał-tekińskich.

Orazserdar na Czempionacie Rosji w 2015 roku,
fot. N. Tarasova

Pod względem ilości potomstwa na prowadzenie wysunął się kary Garayusup ur. 2000 (Mangyt - Oprava po Pudok), hodowli stawropolskiej, a należący do stadniny im. Naiba Idrisa, z piątką źrebiąt (Garpeliya, Gaysu, Azgul, Garaselim, Garatam). 

Na drugim miejscu ex aequo, z dwójką potomstwa uplasowali się: 

Orazserdar ur. 2012 (Murgab - Ogledje po Djeykhun), hod. SKZ, sprzedany do Chin - Gakiya, Pozitsiya
Piastr ur. 1998 (Polot - Pudokkhan po Arslan), hod. i wł. SKZ - Osnova, Pulkhatyn
Melebaidak ur. 2002 (Dasht - Malva), hod. i wł SKZ - Yalkamysh, Melebatyr
Melebirgut ur. 2006 (Piastr - Rosinka po Orlan), hod. i wł. SKZ - Kovshutkhan, Karamergen
Yulduzbek ur. 2002 (Murgab - Yangyn po Orlan), hod. i wł. SKZ - Gaetana, Porkhan
Gench ur. 2004 (Murgab - Gulgadam po Galkan), hod. SKZ, wł. I. G. Kulygin - Ogulgerek, Ezizkhan

Pozostali ojcowie byli reprezentowani na czempionacie przez jednego potomka. W odniesieniu do linii męskich prym wiedzie ród Posmana, z którego pochodzi wielu czempionów ostatnich lat i na XX. Czempionacie miał 13-tu swoich przedstawicieli i przedstawicielek. Ta dominacja jest zasługą głównie epokowego og. Gaigysyz ur. 1988 (Karaman - Siyagul po Angar), importowanego do Rosji z Turkmenii, gdzie dał całą plejadę doskonałych koni. Na pokazie reprezentowanych było jego trzech synów:

Murgab - poprzez potomstwo Orazserdara, Yulduzbeka, Gencha i Geparda Dag (Gakiya, Pozitsiya, Gaetana, Porkhan, Ogulgerek, Ezizkhan, Sergench)
Mangyt (pełny brat Murgaba) - poprzez potomstwo Garayusupa (Garpeliya, Gaysu, Azgul, Garaselim, Garatam)
Mikhman - poprzez potomstwo Agula (Sanar)

Również pokaźna grupa, bo licząca sobie 12 koni, należy do linii męskiej og. El. Ponad połowa tej stawki to reprezentacja og. Piastr ur. 1998 (Polot - Pudokkhan po Arslan) oraz potomstwa jego synów: Kalyana, Mergenbeka i Melebirguta (Osnova, Pulkhatyn, Anikat, Alzhangul, Kovshutkhan, Karamergen). Pozostali przedstawiciele lini Ela wywodzą się od trzech synów Sovkhoza II - Melesura, Polota i Saklanmy (Muza Dag, Mudjakhid, Bagor Shakh, Djangarai Shakh, Andidjan, Art).

Przez sześć koni była reprezentowana linia Gelishikli (Surgadar, Nega Geli, Digraf, Yalkamysh, Melebatyr, Rei), przez dwa - najmłodszy obecnie ród Gundogara (Aisel Shakh, Silamo Naib) oraz ród Sere (Flayer, Karakurt), a po jednym przedstawicielu miały linie Melekusha (Garam Shakh), Everdy Teleke (Pelvan Khan), Kir Sakara (Gurid) i Araba (Lutsefal).

Do zobaczenia za rok! :-)

poniedziałek, 5 sierpnia 2019

Piatigorsk - 12. dzień wyścigowy

04/08/2019

Gonitwa nr 1
Nagroda imienia M. D. Cherkiezovej (listed)
dwuletnie klacze achał-tekińskie
dystans: 1400 m / suma nagród: 11200 rubli

Osnova kończy swój trzeci start trzecią wygraną,
fot. A. Avramenko

Dekoracja zwyciężczyni,
fot. A. Avramenko

1. (3) OSNOVA 2017 (Piastr - Osanka), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 1:45.4
2. (5) GRADA SER 2017 (Raspadok - Grozd Nemo), hod. i wł. V. I. Sirotenko / 1:45.8
3. (4) ALZHANGUL 2017 (Mergenbek - Alzhana), hod. i wł. M. S. Urusova / 1:45.8
4. (1) AISEL SHAKH 2017 (Sarmat Shakh - Akylly), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm / 1:46.0
5. (2) MUZA DAG 2017 (Mamai - Asuza), hod. M. M. Aliyev, wł. G. M. Isaev / 1:51.0
6. (6) NEGA GELI 2017 (Altyn Yulduz Geli - Nizanin Geli), hod. i wł. Geli Studfarm / 1:52.7

Gonitwa nr 3
Wielka Nagroda dla dwulatków (I gr.)
dwuletnie konie achał-tekińskie
dystans: 1600 m / suma nagród: 42000 rubli

Karamergen,
fot. A. Avramenko

1. (1) og. KARAMERGEN 2017 (Melebirgut - Melina), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 2:01.1
2. (2) og. MUBARAK 2017 (Magas - Alarda), hod. i wł. Djaparov Studfarm / 2:01.2
3. (3) og. GAYDUK DAG 2017 (Ayaks - Graffiti), hod. i wł. G. M. Isaev / 2:15.3
GAYAR SHAKH, DJASIL - wycofane

Gonitwa nr 5
Nagroda Parizy (III gr.)
trzyletnie klacze achał-tekińskie
dystans: 1800 m / suma nagród: 28000 rubli

Ogulgerek,
fot. A. Avramenko

1. (2) OGULGEREK 2016 (Gench - Ogledje), hod. Stavropol Studfarm, wł. I. G. Kulygin / 2:16.6
2. (4) KORPIYA SER 2016 (Patron - Korfa), hod. i wł. V. I. Sirotenko / 2:17.0
3. (3) YALKAMYSH 2016 (Melebaidak - Yazdursun), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 2:17.3
4. (1) PIRAMIDA 2016 (Piastr - Partlama), hod. Stavropol Studfarm, wł. I. M. Oskanov / 2:23.0
PULKHATYN - wycofana

Gonitwa nr 7
Nagroda na cześć Dnia Kolejarza
dwuletnie konie achał-tekińskie
dystans: 1200 m / suma nagród: 11200 rubli

Djasil i Burkhan Pasha,
fot. A. Avramenko

Dekoracja Djasila,
fot. A. Avramenko

1. (3) og. DJASIL 2017 (Magas - Tasbikh), hod. i wł. Djaparov Studfarm / 1:27.6
2. (5) og. BURKHAN PASHA 2017 (Purga Khan - Baili Khanum), hod. I. G. Kulygin, wł. R. E. Minaev / 1:27.7
3. (6) og. MUGADJIR 2017 (Magas - Khaimi), hod. i wł. Djaparov Studfarm / 1:28.2
4. (4) og. PREFEKT 2017 (Orazserdar - Persefona), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 1:28.7
5. (7) og. DJANGARAI SHAKH 2017 (Gedem Shakh - Djanuri Nisa), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm / 1:29.4
6. (2) og. GURID 2017 (Dok - Gitara), hod. G. M. Isaev, wł. D. Kh. Adjiev / 1:30.6
7. (1) og. GARGON NEMO 2017 (Gudjurly - Gilyana), hod. i wł. Nemoshkalov Studfarm / 1:30.9

Gonitwa nr 9
Derby (I gr.)
trzyletnie konie achał-tekińskie
dystans: 2400 m / suma nagród: 105000 rubli

Obereg pewnie wygrywa najważniejszą gonitwę sezonu dla trzylatków,
fot. A. Avramenko

Dekoracja zwycięzcy, który zaliczył ósmy start i ósmą wygraną w karierze,
fot. A. Avramenko

1. (5) og. OBEREG 2016 (Piastr - Osanka), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 2:54.8
2. (1) og. PATAKH SHAKH 2016 (Galaly - Pandora), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm / 2:58.7
3. (3) og. DAMIR 2016 (Dok - Garffiti), hod. i wł. G. M. Isaev / 3:08.4
4. (2) og. ANKORIDJ 2016 (Ayaks - Alzhana), hod. G. M. Isaev, wł. G. A. Magomedov / 3:10.4
5. (4) og. LUTSEFAL 2016 (Atom - Lalazar), hod. I. I. Grishina, wł. A. V. Gulin / 3:34.4

Gonitwa nr 11
Nagroda almanacha "Akhal-Teke Inform" (listed)
dwuletnie i starsze konie achal-tekińskie
dystans: 400 m / suma nagród: 10800 rubli

Faiz,
fot. A. Avramenko

1. (1) og. FAIZ 2015 (Rangun - Faiza), hod. i wł. Djaparov Studfarm / 0:26.0
2. (2) og. GRADISLAV 2015 (Gippokrat - Koronatsiya), hod. i wł. A. V. Gulin / 0:27.0
3. (3) kl. GEMELA SER 2017 (Melebaidak - Garsiya), hod. i wł. V. I. Sirotenko / 0:27.0
4. (5) og. TEBIT 2016 (Melebirgut - Pallada), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 0:27.2
TALANT SER - wycofany

Gonitwa nr 13
Nagroda imienia V. P. Shamboranta (listed)
dwuletnie konie achał-tekińskie
dystans: 1000 m / suma nagród: 11400 rubli

Shakir Tau,
fot. A. Avramenko

1. (6) og. SHAKIR TAU 2017 (Shakhid - Djadi Tau), hod. i wł. Tarki Tau Studfarm / 1:10.6
2. (5) og. GRANIT 2017 (Melebirgut - Gulshirin), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 1:11.8
3. (3) og. RULER 2017 (Piastr - Rapsodiya), hod. Stavropol Studfarm, wł. I. M. Oskanov / 1:12.2
4. (4) og. MUZANFAR 2017 (Magas - Formoza), hod. i wł. Djaparov Studfarm / 1:12.7
5. (2) og. BAGOR SHAKH 2017 (Galaly - Bigoim), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm / 1:13.0
6. (1) og. ANDIDJAN 2017 (Adar - Kashira), hod. K. G. Zakariev, wł. M. B. Gadjiev / 1:13.2
7. (7) kl. ARABELLA AKHAL 2017 (Dylym - Aladjina), hod. Akhal Studfarm, wł. V. I. Sirotenko / 1:13.6

niedziela, 4 sierpnia 2019

Z ostatniej chwili: Obereg derbistą 2019!

Zaledwie kilka godzin temu odbyła się najważniejsza gonitwa sezonu dla trzylatków i zgodnie z przewidywaniami derbistą został kary Obereg, wychowanek stadniny stawropolskiej. Warto nadmienić, że pod względem zwycięstw w tej jednej z najbardziej prestiżowych gonitw, konie Alexandra Klimuka od wielu lat dominują na piatigorskim torze.

Obereg w wieku dwóch lat na terenie kompleksu w Piatigorsku, 
fot. A. Baboev

Obereg jest jednym z trzech źrebiąt klaczy Osanka (Murgab - Ogledje) - wszystkie po wybitnym Piastrze. Każde z nich przeszło trening wyścigowy na torze, z czego Obereg i jego siostra, dwuletnia Osnova wyrastają na prawdziwe gwiazdy. Ogier wystartował póki co 8 razy i nigdy nie przegrał. Klacz ma za sobą trzy starty i trzy wygrane - w tym, także w dzisiejszej gonitwie im. M. D. Cherkiezovej. Na starcie Derby stawiła się skromna, bo 5-konna grupa trzylatków. Obereg wygrał pewnie z czasem 2:54.8 i przewagą czterech sekund nad drugim Patakhem Shakh. Dalsze miejsca zajęli: Damir, Ankoridj i Lutsefal.

Gratulacje!

wtorek, 30 lipca 2019

PhotoTeke(a), czyli zdjęcie dnia!

Bartang 2011 (Tyllagush - Bagira po Karader),
hod. Gurtbil Studfarm / wł. Shakh-Teke Studfarm,
fot. A. Baboev

Jeden z ostatnich przedstawicieli starej linii Mele Kusha, to właśnie na nim spoczywa ciężar przedłużenia rodu i jak na razie radzi sobie z tym zadaniem doskonale.

poniedziałek, 29 lipca 2019

Krasnodar - 6., 7., 8., 9. i 10. dzień wyścigowy

6. dzień wyścigowy - 15/06/2019 - konie achał-tekińskie nie biegały

7. dzień wyścigowy - 22/06/2019 - konie achał-tekińskie nie biegały

8. dzień wyścigowy - 06/07/2019

Gonitwa nr 4
Nagroda Gelishikli (II gr.)
trzyletnie i starsze konie achał-tekińskie
dystans: 1200 m / suma nagród: 120000 rubli

Korvet Ser, 
fot. khip.ru

1. (2) og. KORVET SER 2014 (Rum - Karma Nemo), hod. i wł. V. I. Sirotenko / 1:23.5
2. (5) og. DIKTATOR AKHAL 2014 (Taimaz Akhal - Duma), hod. Akhal Studfarm, wł. Y. V. Kulinich / 1:23.7
3. (7) og. GULBADAN 2015 (Bakhtiyar - Gumai), hod. O. A. Timchenko, wł. R. T. Mantikov / 1:25.2
4. (4) og. FAZLI KHAN 2016 (Asparukh Khan - Funai Khanum), hod. Yulduz Studfarm, wł. V. V. Smirnova / 1:25.5
5. (1) og. KASMIR 2015 (Kalyan - Amanta), hod. i wł. O. A. Starchak / 1:25.6
6. (3) og. TIBUL 2015 (Bakhtiyar - Tamriko), hod. O. A. Timchenko, wł. A. Bishtov i I. Saliy / 1:26.5
7. (6) kl. PEIKHAT KHANUM 2016 (Bakhtiyar - Peikam), hod. Yulduz Studfarm, wł. R. T. Mantikov / 1:26.5

9. dzień wyścigowy - 13/07/2019 - konie achał-tekińskie nie biegały

10. dzień wyścigowy - 20/07/2019

Gonitwa nr 7
Nagroda Absenta
trzyletnie i starsze konie achał-tekińskie
dystans: 2000 m / suma nagród: 100000 rubli

Pelvan Khan, Peikhat Khanum i Fazli Khan na finiszu,
fot. khip.ru

1. (4) og. ROZMARIN 2012 (Rum - Afina), hod. Akhal Studfarm, wł. Y. V. Kulinich / 2:25.0
2. (2) og. PELVAN KHAN 2015 (Alam - Peikam), hod. Yulduz Studfarm, wł. D. E. Zagainov / 2:32.7
3. (1) og. FAZLI KHAN 2016 (Asparukh Khan - Funai Khanum), hod. Yulduz Studfarm, wł. V. V. Smirnova / 2:32.7
4. (3) kl. PEIKHAT KHANUM 2016 (Bakhtiyar - Peikam), hod. Yulduz Studfarm, wł. R. T. Mantikov / 2:32.7

Piatigorsk 2019 - 9., 10. i 11. dzień wyścigowy

9. dzień wyścigowy - 07/07/2019

Konie achał-tekińskie nie biegały.

10. dzień wyścigowy - 14/07/2019

Gonitwa nr 3
Dla nieposiadających zwycięstw
dwuletnie konie achał-tekińskie
dystans: 1000 m / suma nagród: 11200 rubli

Muzanfar i Prefekt,
fot. A. Avramenko

1. (4) og. PREFEKT 2017 (Orazserdar - Persefona), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 1:13.6
2. (1) og. MUZANFAR 2017 (Magas - Formoza), hod. i wł. Djaparov Studfarm / 1:14.1
3. (6) og. DJANAGARAI SHAKH 2017 (Gedem Shakh - Djanuri Nisa), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm / 1:14.4
4. (2) kl. MUZA DAG 2017 (Mamai - Asuza), hod. M. M. Aliev, wł. G. M. Isaev / 1:16.6
5. (5) og. GARGON NEMO 2017 (Gudjurly - Giliana), hod. i wł Nemoshkalov Studfarm / 1:17.0
BAGOR SHAKH - wycofany

Gonitwa nr 5
Oaks (I gr.)
trzyletnie klacze achał-tekińskie
dystans: 2400 m / suma nagród: 112000 rubli

Yalkamysh i Ogulgerek,
fot. A. Avramenko

1. (4) YALKAMYSH 2016 (Melebaidak - Yazdursun), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 3:12.0
2. (3) OGULGEREK 2016 (Gench - Ogledje), hod. Stavropol Studfarm, wł. M. K. Karachiyev / 3:13.3
3. (2) KORPIYA SER 2016 (Patron - Korfa), hod. i wł. V. I. Sirotenko / 3:14.1
4. (1) PIRAMIDA 2016 (Piastr - Partlama), hod. Stavropol Studfarm, wł. I. M. Oskanov / 3:17.1
PULKHATYN - wycofana

Gonitwa nr 7
Nagroda Absenta (II gr.)
trzyletnie konie achał-tekińskie
dystans: 2000 m / suma nagród: 48000 rubli

Obereg przed Patakhem Shakh wygrywa swoją siódmą gonitwę w karierze,
fot. A. Avramenko

1. (1) og. OBEREG 2016 (Piastr - Osanka), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 2:29.6
2. (6) og. PATAKH SHAKH 2016 (Galaly - Pandora), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm / 2:30.4
3. (2) og. DAMIR 2016 (Dok - Graffiti), hod. i wł. G. M. Isaev / 2:31.7
4. (3) og. PAT SER 2016 (Patron - Alarma Nemo), hod. i wł. V. I. Sirotenko / 2:32.0
5. (5) og. DIFFER SER 2016 (Desmal - Faktura), hod. i wł. V. I. Sirotenko / 2:32.4
6. (4) og. ANKORIDJ 2016 (Ayaks - Alzhana), hod. G. M. Isaev, wł. G. A. Magomedov / 2:35.1

Gonitwa nr 9
Nagroda VNIIK (II gr.)
czteroletnie i starsze konie achał-tekińskie
dystans: 2400 m / suma nagród: 39000 rubli

Rarog, za nim Gudjur Shakh,
fot. A. Avramenko

1. (1) og. RAROG 2013 (Piastr - Rapsodiya), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 2:23.9
2. (4) og. GUDJUR SHAKH 2011 (Galaly - Akylly), hod. Shakh Teke Studfarm, wł. I. M. Oskanov / 2:25.8
3. (3) og. MELEBATYR 2015 (Melebaidak - Magriba), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 2:26.4
MURADBEK, FAIZ - wycofane

Gonitwa nr 10
Nagroda Oktavy (III gr.)
dwuletnie klacze achał-tekińskie
dystans: 1400 m / suma nagród: 32000 rubli

Dwuletnia Osnova po zwycięstwie w gonitwie imienia swojej prapraprababki Oktavy,
fot. I. Yasinskiy

1. (2) OSNOVA 2017 (Piastr - Osanka), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 1:45.9
2. (6) ARABELLA AKHAL 2017 (Dylym - Aladjina), hod. Akhal Studfarm, wł. V. I. Sirotenko / 1:46.1
3. (5) AISEL SHAKH 2017 (Sarmat Shakh - Akylly), hod. i wł. Shakh Teke Studfarm / 1:46.1
4. (3) ALZHANGUL 2017 (Mergenbek - Alzhana), hod. i wł. M. S. Urusova / 1:46.6
5. (7) GRADA SER 2017 (Raspadok - Grozd Nemo), hod. i wł. V. I. Sirotenko / 1:49.2
6. (1) PLAZMA 2017 (Paikend - Paltagul), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 1:59.2
FRAZA SER - wycofana

Gonitwa nr 11
Nagroda Otwarta
dwuletnie konie achał-tekińskie
dystans: 1400 m / suma nagród: 11400 rubli

Karamergen,
fot. I. Yasinskiy

1. (1) og. KARAMERGEN 2017 (Melebirgut - Melina), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 1:44.2 (nos)
2. (6) og. GRANIT 2017 (Melebirgut - Gulshirin), hod. i wł. Stavropol Studfarm / 1:44.2
3. (3) og. BURKHAN PASHA 2017 (Purga Khan - Baily Khanum), hod. I. G. Kulygin, wł. R. E. Minaev / 1:46.0
4. (5) og. ANDIDJAN 2017 (Adar - Kashira), hod. K. G. Zakariev, wł. M. B. Gadjiyev / 1:47.3
5. (4) og. RULER 2017 (Piastr - Rapsodiya), hod. Stavropol Studfarm, wł. I. M. Oskanov / 1:52.4
6. (2) og. GAYDUK DAG 2017 (Ayaks - Graffiti), hod. G. M. Isaev, wł. Djaparov Studfarm / 1:53.5
GAYAR SHAKH - wycofany


11. dzień wyścigowy - 28/07/2019

Konie achał-tekińskie nie biegały.

poniedziałek, 8 lipca 2019

Linia męska og. Toporbai

Kolejny stary ród męski w hodowli koni achał-tekińskich to linia og. Toporbai. Niestety nie jestem w posiadaniu ani jednego zdjęcia tego reproduktora, pozostaje więc jedynie opis zootechnika K.I. Gorelova, który w swojej publikacji z 1928 roku określił Toporbaia jako bardzo przypominającego legendarnego Mele Kusha - urodziwego, w świetnym typie, z przepiękną głową, również złoto-jeleniej maści. Toporbai był koniem niewielkiego wzrostu (154 cm w kłębie) i drobnej budowy, z ogromnym temperamentem, ale dawał świetne potomstwo, także podobne do źrebiąt po Mele Kushu, ale wyższe i poprawniejsze eksterierowo.

Bohater tego wpisu przyszedł na świat w 1918 roku, a w jego rodowodzie znajdujemy niemałą osobliwość w postaci bardzo bliskiego inbredu na og. Baba Akhun - oboje rodzice pochodzili po tym właśnie reproduktorze. Oprócz fenotypowego podobieństwa, Toporbaia łączyły z Mele Kushem także więzy krwi - matka, kl. Khodja Bal była półsiostrą tego słynnego reproduktora (od kl. Oraz Niyaz Karadashli). 

Linia Toporbaia została ustanowiona w roku 1955, w toku prac nad V tomem Księgi Stadnej, gdzie pierwszy raz opisano ją jako samodzielny ród. W tomach III i IV, spotykamy wzmianki o Topobaiu jako reproduktorze wyróżniającym się w hodowli i wielce rokującym na przyszłość. Linię tę wyodrębniono z rodu og. Baba Akhun, zarejestrowanego pod numerem 1a, będącym pierwszym z alfabetycznej listy 10 wybitnych reproduktorów, które wywarły znaczący wpływ na hodowlę, ale padły przed wydaniem pierwszego papierowego tomu Księgi Stadnej. Ogier ten urodził się w roku 1909 i był siwej maści wnukiem słynnego Boinou. Krył w stadninie w Aszchabadzie, niestety wcześnie padł i zostawił niewiele potomstwa.

Mele Khadji Nur (1a Baba Akhun - klacz achał-tekińska) w Aszchabadzkim Konnym Zawodzie,
fot. z archiwum VNIIK

Najlepszym potomkiem Baba Akhuna był og. Mele Khadji Nur, od klaczy achał-tekińskiej nieznanego pochodzenia. Co do daty urodzenia istnieją pewne wątpliwości, niektóre dokumenty podają rok 1910, ale jeśli prawdą jest, że jego ojciec urodził się w roku 1909, to jest to opcja niemożliwa. Funkcjonuje też wersja, że to w dacie urodzenia Baba Akhuna widnieje błąd i tak naprawdę przyszedł on na świat dziesięć lat wcześniej, czyli w 1899 roku. Mele Khadji Nur wyróżniał się nadzwyczajnymi możliwościami wytrzymałościowymi do pokonywania długich dystansów, a źrebięta dawał typowe, urodziwe, lekkie i w długich liniach. Dośc wcześnie został sprzedany do Uzbekistanu, a dokładniej do Khivy i stąd wziął się jego przydomek "Khivian". Jeździł na nim rewolucjonista, słynny jomudzki serdar Djunaid Khan. Zanim jednak ogier opuścił Turkmenię, zostawił kilku bardzo obiecujących synów - Tugurbaia, Bek Nazara, Dor Depela oraz najlepszego z nich - Toporbaia. 

Tugurbai, urodzony w 1920 roku, od kl. Shikhli Nur Kazy, na stałe zapisał się w historii rasy głównie dzięki swojemu wspaniałemu synowi, og. El, który założył własną linię męską. Dwaj półbracia Tugurbaia - Bek Nazar oraz Dor Depel - mimo pewnego potencjału, nie wywarli jakiegoś szczególnego wpływu na rasę. 

Co innego można powiedzieć natomiast o ostatnim wspomnianym wyżej synu Mele Khadji Nura - epokowym Toporbaiu. Żaden z ówczesnych reproduktorów, prócz Mele Kusha, nie mógł się z nim równać. Był to ogier spektakularny, o powalającej urodzie i typie, choć z pewnymi wadami budowy (bardzo wąska klatka piersiowa, wady postawy zadnich kończyn, zbyt długa kłoda), których jednak szczęśliwie nie przekazywał swojemu potomstwu.

Hodowlana kariera Toporbaia trwała do 1929 roku, kiedy to został sprzedany pod Ural. Tam był łączony już tylko z klaczami półkrwi, a w 1935 roku padł. Spośród jego kilkunastu uznanych do hodowli synów, największy wpływ na dalsze losy rasy, miało trzech z nich: Mamed, Mele Kirgi oraz niosący w sobie domieszkę krwi folbluta - Tillya Kush. Z córek natomiast, najbardziej znaną jest chyba Agit Gul, babka słynnego reproduktora o imieniu Askol.

161 Mamed ur. 1925 (244 Toporbai - klacz achał-tekińska), 
fot. Gosudarstvennaya Plemennaya Kniga Srednyeaziatskih Porod Loshadei, tom III

Mamed, zapisany w III tomie Księgi Stadnej pod numerem 161, był najstarszy z owej trójcy następców. Przyszedł na świat w 1925 roku w Turkmenii, od klaczy achał-tekińskiej nieznanego pochodzenia. Był maści gniadej, prezentował wyrazisty typ rasowy, ale budowy był raczej drobnej oraz niewielkiego wzrostu (156 cm w kłębie). Krył w kilku turkmeńskich kołchozach, ale doceniono go również w elitarnym Aszchabadzkim Konnym Zawodzie, gdzie zostawił chyba swojego najbardziej znanego syna - złoto-jeleniego ogiera o imieniu Mary. Nie przedłużył on niestety rodu swego ojca, podobnie jak żaden z pozostałych synów Mameda, jednak zasłużył się w hodowli dobrymi córkami, z których jedna okazała się być prawdziwą perłą. Mowa o jeleniej maści Makh, urodzonej w 1943 roku w stadninie aszchabadzkiej. Pochodziła od klaczy Khamar, która niosła w sobie 50% pełnej krwi angielskiej. Sama Makh mogła pochwalić się bogatą karierą wyścigową (startowała 17 razy) oraz hodowlaną, gdyż kolokwialnie mówiąc, okazała się kurą znoszącą złote jajka. To właśnie ona dała rasie tak wybitne i znane konie jak: Keipchi, Kemer, Kachkyr (prababka kryjącego w Polsce Pelkhana), Keik czy Kyaklik.

Drugim z synów Toporbaia, który miał realny wpływ na obraz rasy achał-tekińskiej był jeleni Mele Kirgi, urodzony w 1928 roku, od klaczy o imieniu Velidel, nieznanego pochodzenia. Swój ślad zostawił głównie w żeńskiej części pogłowia dając kilka zasłużonych córek - między innymi: Kizil Mer (matka dobrych klaczy) czy Tamsha (matka wybitnej Alsony, która dała reproduktory Arslana i Azata oraz cenne klacze stadne). Mele Kirgi dał też niezłego syna o imieniu Talmaz, który z kolei jest ojcem reproduktora Bastiona - ojca wybitnych matek hodowlanych: Ball (ogiery Bedou, Beshtau) i Tsiganki (babka reproduktora Dagdana).

044 Tillya Kush ur. 1926 (244 Toporbai - Movlyan Berdy po Burlak xx), 
fot. z archiwum VNIIK

Dziedzictwo Toporbaia przedłużył jedynie wspomniany Tillya Kush i to dzięki niemu ten ród funkcjonuje po dziś dzień. Ten niezwykły ogier urodził się w 1926 roku w Turkmenii i może pochwalić się udaną i bogatą karierą na torze wyścigowym (startował podobno już jako roczniak..!). Jak pisałam wcześniej, w swoim rodowodzie posiadał 25% obcej krwi za sprawą swojej matki - córki folbluta Burlaka. Z tego powodu w III tomie Księgi Stadnej, został wpisany pod numerem 044, w sekcji dodatkowej dla koni posiadających w rodowodach od 7/8 do 1/2 obcych wpływów.

Mimo dolewu pełnej krwi angielskiej, Tillya Kush nie stracił charakterystycznego typu rasowego - wyróżniał się złotym umaszczeniem, egzotyczną urodą i liniami typowymi dla swojej rasy. Jedyną cechą raczej niespotykaną wśród tekińców czy folblutów była jego mocna i ciężka potylica. Z Turkmenii został sprzedany do Uzbekistanu, by w 1934 roku powrócić w macierzyste strony i zająć boks czołowego w stadninie aszchabadzkiej.

588 Tarlan ur. 1937 (044 Tillya Kush - 334 Murad po 269 Everdy Teleke),
fot. z archiwum VNIIK

Potomstwo Tillya Kusha charakteryzowało się poprawnością eksterieru, poprawnymi, suchymi kończynami, wyrafinowanym typem rasowym i zdolnościami użytkowymi. Oprócz dobrych synów, zostawił pod sobie kilka cennych matek hodowlanych (Tayar, Temri, Tikhaya). Bardzo dobrze łączył się z córkami ogierów Everdy Teleke i Meke Kush. Flagowym przykładem takiego crossu byl między innymi siwy Tarlan urodzony w 1937 roku, który zwyciężył w międzyrasowym rajdzie na dystansie 500 km. Odległość tę, dzielny ogier pokonał w 62 godziny i 10 minut, w ekstremalnych warunkach - w deszczu i błocie, niosąc obciążenie 100 kg i dodatkowo po ukończeniu rajdu biorąc jeszcze udział w wyścigu płaskim na 2000 metrów!

432 Karlavach ur. 1939 (347 Vezir - 60 Barok), 
fot. z archiwum A. Makhmetovey

Inną wartą wspomnienia końską osobistością z tej linii, jest kolejny syn Tillya Kusha, złoto-jeleni Tebit, który przyszedł na świat w 1939 roku. Pochodził od córki Mele Kusha - klaczy Ene Gul. W 1944 roku został czempionem rasy na pokazie w Aszchabadzie. Nie zostawił po sobie godnego następcy, ale za to wyróżnił się dwiema wspaniałymi córkami - mowa o Melepel (matka reproduktora Yunusa i dobrych klaczy) oraz Talant (dała kilka dobrych matek oraz świetne reproduktory: Kervena - ojca kryjącego w Polsce Pursata; Kursanta i Toretaia).

Linię Toporbaia przedłużył urodzony w 1934 roku, jasno-jeleni Vezir, sprawdzony koń wyścigowy. Był wychowankiem stadniny aszchabadzkiej, a obowiązki reproduktora pełnił w kołchozie im. Voroshilova, gdzie przyszedł na świat jego najlepszy syn i późniejszy założyciel własnego rodu - bardzo podobny do dziadka, Karlavach zarejestrowany w Księdze pod numerem 432. Jednak ogierem, który faktycznie zabezpieczył istnienie linii Toporbaia jako samej w sobie był jedynie ciemno-jeleni Tezir - urodzony w 1937 roku, od klaczy Ai, córki Mele Kusha. To właśnie on zostawił następcę w postaci og. Kara Mashal - pradziadka reproduktora Rokota, który odpowiada za ciągłość tego rodu w obecnych czasach.

435 Kara Mashal ur. 1944 (596 Tezir - 705 Kara Depel po 247 Tugurbai), 
fot. z archiwum VNIIK

Przyszedł na świat w 1944 roku w jednym z aszchabadzkich kołchozów i w swoim cennym rodowodzie posiadał inbred na Mele Khadji Nura - jego matka - klacz Kara Depel była córką Tugurbaia, brata Toporbaia. Kara Mashal doskonale biegał - ścigał się przez trzy sezony i swego czasu był rekordzistą toru na 2400 m. Fundamentalne dla rasy okazało się użycie go w hodowli, gdyż czas pokazał, że imiona jego córek można było zapisywać za zasługi złotymi literami. Doskonała Enysh dała założyciela linii męskiej, og. Sere, siwa Paska - jednego z najlepszych reproduktorów w historii - Posmana oraz kilka świetnych klaczy, Totykush - znanego ogiera hodowlanego o imieniu Akhal, a Leili - uznanego do hodowli og. Belli oraz znane i cenne matki stadne. 

Z synów Kara Mashala, zabłysnął jedynie złoto-izabelowaty Murgab, urodzony w 1951 roku wychowanek kołchozu "Aszchabad", z którego potomstwa wyróżnił się jedynie ogierek Kirgi oraz klaczka Maya (Maisa), która później dała bardzo dobrego reproduktora o imieniu Kerzi. Kirgi odziedziczył po ojcu umaszczenie, a sam był dosyć mocnej budowy. Urodził się w 1968 roku w kołchozie im. Sverdlova w Turkmenii. Jego matką była klacz Djulfa wyhodowana w Tierskim Konnym Zawodzie, córka Fakirpelvana, a od strony matki niosąca w sobie krew Everdy Teleke.

966 Rokot ur. 1974 (902 Kirgi - 1842 Rovshan po 828 Fakirpevan),
fot. z archiwum VNIIK

W hodowli Kirgi okazał się raczej przeciętnym reproduktorem. Zostawił po sobie zaledwie kilkanaście źrebiąt. Spośród nich tylko jeden ogierek pokazał dużą klasę i dostał szansę wykazania się na wartościowych klaczach. Mowa o gniadym Rokocie, urodzonym w 1974 roku synu kl. Rovshan - córki Fakirpelvana - mamy zatem w jego rodowodzie inbred na tego wspaniałego reproduktora. Hodowcą Rokota była niewielka rosyjska stadnina im Gorodovikova. Jako trzylatek Rokot został zakupiony przez stadninę w Czagorcie, która używała w hodowli również jego ojca. To tam Rokot zaczął i zakończył swoją karierę reproduktora, zostawiając ostatni rocznik potomstwa w 1993 roku, kiedy padł. W międzyczasie krył także w Dagestanie i Stavropolu oraz u prywatnych hodowców. Był to ogier harmonijnie zbudowany i męski, potomstwo dawał bardzo typowe, choć wiele z nich dorastało w warunkach kiepskiego żywienia, przez co nie osiągnęły optymalnego wzrostu w kłębie.

1069 Kortik ur. 1984 (969 Rokot - 1987 Korsika po 897 Kizyl),
fot. z archiwum VNIIK

Rokot zostawił po sobie całą plejadę bardzo dobrych klaczy, na czele z Gelin (matka m.in. reproduktora Gadamesa, zakupiona do Francji i tam kontynuująca swoją karierę hodowlaną), Goar, Granką (matka kilku reproduktorów, w tym wspaniałego Germesa), Manchetą, Merą, Panterą, Prizmą (matka doskonałego reproduktora w stadninie stawropolskiej - Paikenda), Sergi (matka czempiona Sagiba) czy Operą (założycielka dynastii czempionek, do których należą Olimpiya, Omega, Omeliya, dała ona także stacjonującą w Polsce kl. Osman Guli). 

Z kilku uznanych do hodowli synów, najlepszy okazał się gniady Kortik. Przyszedł na świat w 1984 roku, w stadninie Chagorta. Nie mógł pochwalić się wzrostem (158 cm), ale typ, eksterier i jakość potomstwa pozwoliły uzyskać mu tytuł Elita. Był najlepszym potomkiem klaczy Korsika, której rodowód skonstruowano na połączeniu linii Kaplana i Ela oraz dorobku znakomitych wówczas stadnin - Tiersk i Komsomoł. Podobnie jak w przypadku swego Rokota, Kortik także okazał się ojcem ciekawych i cennych klaczy, między innymi: Dorkeik (szeroko użyta jako matka w Czechach i Francji), Malka (matka reproduktora Mikhmana, który jest ojcem Osman Guli - co za tym idzie klacz ma inbred na założyciela linii), Meksika (sprawdzona klacz hodowlana, matka uznanego og. Dahylly), Sakata (matka reproduktora Samuraia).

1227 Makat ur. 1994 (1069 Kortik - 2803 Marsiya po 1083 Omar),
fot. z archiwum VNIIK

Ale najbardziej interesującą nas kwestią jest męskie potomstwo Kortika i tutaj również nasz bohater ma się czym pochwalić. W hodowli mniejszą lub większą rolę odegrało pięciu jego synów. Najmłodszy z nich, kasztanowaty Diktator ur. w 2001 roku, zostawił póki co jednego syna, który nie doczekał się jeszcze żadnego potomstwa. Przepiękny, złoto-jeleni Mingam, długoletni ogier czołowy u Petry Maresovej w Czechach, zostawił po sobie dwóch synów, z których każdy dał po jednym ogierku. Istnieje więc szansa, że to odgałęzienie przetrwa, tym bardziej, że sam Mingam padł niestety w 2012 roku. Po gniadym Sogudjaku są w tej chwili trzy ogierki u prywatnego hodowcy w Rosji, ale żaden z nich nie został na razie użyty w hodowli, a kolejny syn Kortika - Grand Kuli ma na koncie jednego wnuka - pięcioletniego ogiera Argam Tekke. Grand Kuli posiada też swój akcent w naszym kraju, gdyż jest ojcem matki Sigala, stojącego u państwa Korik na lubelszczyźnie. 

Ogierem, który ma wielką szansę przedłużyć linię Toporbaia jest Opium, syn gniadego Makata (Kortik - Marsiya). Ten kary, mocno zbudowany, lecz bardzo urodziwy reproduktor pochodzi od Wiceczempionki Świata z 2002 roku - Olimpii i urodził się w 2001 roku w nieistniejącej już rosyjskiej stadninie Akhalt-Service. Stamtąd, w wieku czterech lat został sprzedany do stadniny Tarki Tau, gdzie został najszerzej wykorzystany w hodowli, choć liczba źrebiąt po nim jest skromna. Dał mimo tego, kilka interesujących ogierków, z których zwłaszcza jeden może pochwalić się już pewną grupą potomstwa. Mowa o ogierze Kipchak Tarki, maści perlino, urodzonym w 2006 roku w stadninie Tarki Tau. Jego matką jest Dinara, klacz o fenomenalnym rodowodzie zbudowanym na crossie Polot x Omar, wypełnionym więc po brzegi utytułowanymi i cennymi przodkami. Kipchak dochował się do chwili obecnej pięciu synów. Są to młode ogiery z rocznika 2015, od wartościowych dagestańskich matek, jest więc spora nadzieja, że od któregoś z nich uda się uzyskać kolejnego cennego syna, który nie pozwoli zaprzepaścić dziedzictwa tego starego rodu.