Gaigysyz, fot. N. Kostikova
Z całą pewnością można powiedzieć, że ten ogier ocalił od zapomnienia linię Posmana, której był reprezentantem, a ponadto wprowadził nową jakość w hodowli koni achał-tekińskich. Niewiele jednak brakowało, aby to wszystko nigdy się nie wydarzyło. Jak jednak się za chwilę okaże, także nad końmi czuwają jakieś magiczne moce, bo Gaigysyz miał w życiu trochę szczęścia, dzięki któremu stał się jednym z najważniejszych reproduktorów naszych czasów.
Gaigysyz, fot. N. Kostikova
Ten wyjątkowy ogier rodził się 28 stycznia 1988 roku w turkmeńskiej stadninie Komsomoł, po ogierze Karaman, od klaczy Siyagul - córki Angara. Jak wspomniałam na początku, ze strony męskiej Gaigysyz niósł krew Posmana, natomiast matka pochodziła z linii Skaka. Historia przodków Gaigysyza pełna jest dziwnych, niesprzyjających i nieszczęśliwych przypadków, które jednak koniec końców, zakończyły się happy endem.
445 Keshik Pe, 1936 (198 Posman - 237 Keik)
Wszystko zaczęło się od gniadego ogiera Kermek (445 Keshik Pe - 806 Mamleket), urodzonego w 1949 roku w Dżambulskim Konnym Zawodzie w Kazachstanie. Bardzo długo stał zupełnie niewykorzystany. Dopiero kiedy w wieku 17 lat został przywieziony do Turkmenii, mógł się wykazać, choć pokrył niestety tylko trzy klacze w kołchozie im. Lenina. Z trójki jego potomstwa - (klaczka, dwa ogierki), tylko jeden - złoto-gniady Kalkan został użyty w hodowli. Podobnie jak ojciec, Kalkan również zostawił skromną stawkę źrebiąt, z której wyróżnił się tylko jeden jego syn. Był to Kermek II, ale niewiele brakowało by w tym momencie, słuch o tej linii słuch zaginął na zawsze...
895 Kermek II, 1971 (882 Kalkan - 1363 Tovshan (Depelek))
Kermeka II odkryła Tatiana Riabova w 1973 roku. Miał wtedy dwa lata. Ogierek był drobny, miał 150 cm w kłębie, ale zachwycał budową i proporcjami. Wzięty na tor, okazał się utalentowanym koniem wyścigowym. Biegał przez pięć lat, na 22 starty, siedem razy minął celownik jako pierwszy. Po karierze wyścigowej był oferowany jako reproduktor kilku hodowlom, ale żadna nie była nim zainteresowana.
Ostatecznie został zakupiony przez tor wyścigowy w Aszchabadzie, dostał tam dwie klacze - Fialkę (831 Farfor - 1378 Festival) oraz Pakhtę (926 Fazan - 1323 Purga) i już niespełna rok później na świat przyszło jego pierwsze potomstwo: klaczka Peiker (od Pakhty) i ogierek Karaman (od Fialki).
2421 Peiker, 1978 (895 Kermek II - 1641 Pahta), fot. ze zbiorów A. Klimuka
W tym samym roku urodziły się po nim jeszcze dwa źrebięta. Zainteresowały się nim dwa kołchozy: "Pravda", gdzie zostawił ogierka, który jednak później nie odegrał żadnej roli w hodowli oraz "40 lat TSRR", gdzie zostawił klaczkę. Po pobycie tam został zwrócony na Aszchabadzki tor - drogę pokonał na własnych nogach i nie wiadomo jakie tempo mu zaserwowano. Następnego dnia padł, a miał zaledwie osiem lat...
Rok 1977 był jedynym sezonem rozpłodowym Kermeka II. Znikoma liczba źrebiąt, w tym tylko dwóch męskich spadkobierców, z których jeden okazał się bezużyteczny w hodowli, nie rokowała zbyt dobrze na przedłużenie rodu. Jedyną nadzieją był Karaman - pierwszy syn Kermeka II.
990 Karaman, 1978 (895 Kermek II - 1689 Fialka)
Los niestety nie oszczędzał także jego - na torze wyścigowym uległ wypadkowi, doznał ciężkiej kontuzji tylnej kończyny, która definitywnie zakończyła jego karierę. Rokowania były kiepskie, ale ogierowi udało się wyjść z tego i w 1982 roku pokrył pierwszą klacz. W kołchozie im. Gorkova, w 1983 roku przyszedł na świat Karakush, jego pierwszy syn.
Karakush, 1983 (990 Karaman - 1822 Mekan)
W 1984 roku urodziło się po nim kilka źrebiąt w kołchozie im. Myatadji, a potem krył już tylko w stadninie Komsomoł, gdzie był jak na ówczesne warunki, dość szeroko wykorzystany. Łącznie w księgach jest zarejestrowanych 45 sztuk jego potomstwa.
1219 Kuvvatly, 1989 (990 Karaman - 2129 Alchak)
W ten sposób dochodzimy ponownie do początku opowieści - do naszego bohatera Gaigysyza. Jego narodziny miały pewien symboliczny wydźwięk, ponieważ był pierwszym źrebięciem Karamana urodzonym w Komsomole, w dodatku pierwszym jego synem tamże. Po urodzeniu budził zachwyt swoją sylwetką. Jednak na torze się nie wykazał, startował tylko raz i nawet nie zajął płatnego miejsca. Przez taki obrót spraw mógł pozostać nikomu nieznanym koniem i nikt nigdy nie dowiedziałby się jak cenne geny w sobie niósł. Los jednak chciał inaczej i przypadek zadecydował o tym, że jego historia miała zacząć się na nowo.
Gaigysyz w rosyjskiej stadninie Privolnoe
Rosyjski hodowca koni achał-tekińskich - Valery Potokin przyjechał pewnego dnia do Turkmenii celem zakupu nowych koni. W Komsomole wytargował kupno siwego ogiera Sak i kilku klaczy. Zapłacił za konie, ale nie zostały mu one wydane. Przyjechał więc następny raz i z grupki ogierów, które mu pokazano, wybrał dwa i... ukradł je. Zapakował na trailer i odjechał.
Gajgysyz w Stawropolskim Konnym Zawodzie
Tymi ogierami okazały się być właśnie Gajgysyz i Djeikhun, który charakteryzował się bardzo trudnym charakterem. W Turkmenii stał w wykopanym dole w stajni, w izolacji, ponieważ niemożliwie kopał. Ogiery nie wyglądały najlepiej, były w słabej kondycji, sporo czasu zajęło doprowadzenie ich do dobrego stanu. Po nadrobieniu braków, ogiery zaczęły pełnić obowiązki reproduktorów. Gaigysyz najszerzej został użyty w SKZ, gdzie spędził 5 sezonów, doskonale łączył się z tamtejszymi klaczami i dzięki niemu linia Posmana stała się "linią czempionów". Krył przez 17 lat, gdyby był klaczą, można by go nazwać "kurą znoszącą złote jajka". Do grona jego najbardziej utytułowanych potomków zaliczają się:
Dagat Geli - czempion świata 2010, fot. Olga Itina
Gaisan - najlepsze źrebię 2002
Galabeg - v-ce czempion Rosji 1997
Gjaurs - młodzieżowy czempion Rosji 2002, fot. FOTART
Gunesh - młodzieżowa v-ce czempionka świata 2001
Maigul Shah - najlepsze źrebię 2005
Mangyt - młodzieżowy czempion Rosji 1997, czempion Rosji 1998, v-ce czempion świata 2000
Margaritka - v-ce czempionka Rosji 1997
Mihman - młodzieżowy v-ce czempion świata 2001, fot. Arteem Makaev
Murgab - młodzieżowy czempion Rosji 1998, czempion Rosji 1999, fot. FOTART
Pamyk - v-ce czempionka Rosji 1999
Rogdai - młodzieżowy v-ce czempion Rosji 1998
Sagib - v-ce czempion świata 1999, 2002 i 2003, fot. Geli-Teke
Salyr – młodzieżowy czempion świata 1999, czempion świata 2000
Oprócz tego konie po Gaigysyzie dzierżą wiele tytułów z czempionatów innych krajów, a najważniejsze imprezy hodowlane wygrywały i wygrywają także jego wnuki.
Ostatnim przystankiem ogiera była stadnina Geli, zostawił tam m.in. obiecującego syna - Dagata, który w 2010 zdobył czempionat świata.
Gajgysyz, fot. N. Kostikova
Sukcesy hodowlane samego Gaigysyza, jak i jego potomków to bardzo obszerny temat i myślę, że zasługuje na osobny wpis, który postaram się zamieścić.
